Хлеба и зрелищ! Хангалассцы проведут первый улусный турнир по хапсагаю

Лучшие борцы сойдутся за «Кубок Немюгюнского хлебзавода»

 IMG_4463-Copy

Впервые в Хангаласском улусе состоится лично-командный чемпионат по борьбе хапсагай на Кубок производственной компании «Немюгюнский хлебзавод». Хангалассцы, любители хапсагая, ожидают участие своих кумиров.  Соревнование состоится 20-21 января во Дворце спорта города Покровска. Об этом сообщает пресс-служба администрации Хангаласского улуса. 

 

«Это первое соревнование по хапсагаю в нашем улусе такого масштаба, в котором примут участие и команды наслегов, и индивидуальные спортсмены. По итогам мы ожидаем собрать сборную команду нашего улуса для участия на других республиканских соревнованиях. Для нас это ново, мы очень рады, что Немюгюнский хлебзавод сам поднимает спортивные инициативы и полностью берет на себя организацию», – сказал глава Хангаласского улуса Гаврил Алексеев.

На ковре будут именитые борцы – Илья Тимофеев, Александр Семейщиков, Владислав Дьяконов, Александр Иванов, Алексей Дорошкин, Владимир Романов, Денис Сивцев.

«Мы намерены поддерживать спорт и спортивные начала в своем родном улусе. Команда, занявшая первое место, среди наслегов будет премирована сертификатом на сумму 150 тысяч рублей для проведения собственных массовых спортивных мероприятий. А также мы готовы выступить спонсором сборной Хангаласского улуса по хапсагаю. Считаем, что поддерживать стремления молодежи, это вкладывать в будущее улуса», – отметил представитель производственной компании «Немюгюнский хлебзавод» Анатолий Нестеров.

Соревнования начнутся 20 января с 10.00 в спорткомплексе «Дворец спорта» в Покровске. Вход – бесплатный.

 

Sportyakutia.ru

Мас-рестлинг хойдубут хааһыта

Саҥа дьылы көрсө «Moдун» спорткомплекс интернет-сайтыгар «Почему пустуют залы» диэн В.Коротов ыстатыйата тахсыбытын ааҕан баран соһуйуу да буолла, хомойуу да буолла.

 

В. Коротов ол биричиинэлэрэ диэн элбэҕи суруйбут. Дьон «Модуҥҥа» буолар күрэхтэһиигэ сылдьыбат биричиинэлэрэ — күрэхтэһиини онлайн-трансляция көрдөрөр буолан үһү. Дьон комфортнай усулуобуйаҕа чэй иһэ, кофелыы олорон көрөллөрүн ордорор үһүлэр.

Итиннэ биири этиэххэ сөп. «Модун» 2005 сыллаахха тэриллибитэ. Онно интернет туһунан, НВК онлайн туһунан түһээн да көрбөт кэммит этэ. Оччоттон баччаҕа диэри «Модуҥҥа» буолар отой аншлаг буолбутун өйдөөбөппүн. Арай улахан түһүлгэлэргэ кыттааччы, хамаанда тула сылдьар тренердэр, салайааччылар элбэх буоллахтарына толору курдук буолара. Хапсаҕайга хамаанданан Кубок финалыгар Дьокуускай Үөһээ Бүлүүнү кытта киирсиилэригэр биир көбүөр биир кырыытын саҕа көрөөччү мустубутун керөрбүт. Mac-рестлиҥҥэ сылдьарым тухары аншлаг буолбутун өйдөөбөппүн.

Саамай аан дойдуга сайдыбыт көрүҥү — футболу ылыаҕыҥ. Дьэ футболу онлайн көрдөрүмэ эрэ. Төбөҕүн быһа тардаллар. Туох баар СМИ барыта куоталаһа-куоталаһа сырдаппытын үрдүнэн трибуна толору. Футбол политиката үчүгэй. Көрөөччүтэ суох футбол, футбол буолбатах. Дьэ ол иһин дьону тардардыы үлэлии сылдьалларын көрөбүт. Биатлону көрүҥ. Бу үлүгэр тымныыга, ардахха, хаарга-буурҕаҕа, кырата суох харчы төлүү-төлүү төһөлөөх көрөөччү мустарын көрө сылдьабыт. Ол аата трибунаҕа дьон мустара онлайн трансляцияттан тугулуга суох эбитин туоһулуур.

Дьэ саамай интернет араас ситиминэн сырдатыы ол планетарнай таһымнаах уолаттар тэрийбит күрэхтэриттэн ханна баалларый? Аан дойду Кубога, Россия Абсолютнай чемпионата. Ханна баарый сырдатыы? НВК-ҕа биирдэ эмэ онлайн сырдатыллар дуо? Хантан эрэ ватсап эрэ көмөтүнэн буолар буолан бүппутүн кэннэ. Дьон интэриэһин тардардыы биир эмэ сырдатылынна дуо? Аныгы үйэ сиэринэн толору, дьону тардардыы? Сыбыс-сымыйанан норуот культуратын Аан дойдуга тарҕатабыт диэн куоһурданан тус сыаллаах, чааһынай интэриэстээх бу сылларга мас рестлини сайыннара сатаан кэллибит.

Аны дьэ дьоммут отой планетарнай масштабтаах үлэлии сылдьар үһүлэр. Ол республика иһигэр диэхтээн диэбит курдук. Аан дойдуну аймыы сылдьабыт. Республика иһигэр Биир Ньыгыл партия салалтата эппиэттиир диэн буолла. Ол эбэтэр Ноговицын Никифоровынаан. Мас-рестлинг Федерациятын тойотторо. Харчы биэрэр буолан федерацияны салайан олордохторо. Ол эбээһинэһи баҕас толорор буолуохтаахтар.

Быйыл республика хамаанданан Кубогын бэрт үчүгэйдик үбүлээн тэрийдилэр. Арай күрэхпит балаһыанньатын оҥорооччулар, планетарнай масштабтаах «Модун» уолаттарбыт кыттар хамаандалара сорохторо быстар быһаҕас. Ол мас-рестлиннэр бэйэлэрэ да түмсэн кэлбэтэхтэр дии уонна хайдах көрөөччү суох диэн муҥатыйыаххыный. Быстар быһаҕас састаап, трибуна да оннук буоллаҕа.

90-с сылларга турнир аайы бары күүстээхтэр кэлэн кытталлара. Ол иһин дьон мустара. Билигин ол суох. Аны дьэ холобур тэрийэр дьону күрэхтэһиннэрбит курдук быйыл сэтинньи ый бүтүүтэ, ахсынньы ый саҥата ус улахан күрэхтэһиини субурутан кэбиһии. Балыктаахха Мэҥэ Кубога, нэдиэлэ буолаат Маҕараска Никаноров бирииһэ. Онтон нэдиэлэ буолаат Кэбээйигэ хамаанданан Кубок. Кыттыах айылаах дьарыктанар уолаттары итинник ыһыталаан баран хайдах дьону түмүөххүнүй? Бэлэм бириистээх, тэрийэр дьонноох турнирдарга отой суолта биэрбэппит. Ол дьону тэйитэр.

Дьахтар улуус аайы мас рестлининэн дьарыктамматын билэ-билэ, балаһыанньаҕа туох да элбэх ыйааһыҥҥа киллэрэ турабыт. Ол иһин Уус Алдан, Мэҥэ Хаҥалас уонна Чурапчы эрэ. Атыттарга интэриэс мэлигир. Сыһыыттан хомуйан дьону эчэтиэхтэрин баҕарбат буоллахтара. Ол иһин интэриэс мэлигирэ көрөөччү аҕыйаҕар тиэрдэр.

Дьэ аны уруккулар дьону уһугуннарардыы бары кэриэтэ «фишкалаах» этилэр диэн суруйбут. Быраабыла уларыйыыта ол фишкалары суох оҥорууга тиэрдэн испитэ. Таҥас барыта биир. Урут помостка миэстэ уларыйыылаах эбит буоллаҕына билигин ол суох. Аны поклоннаары киирбит, судьуйа «приветствие» диирин кэтэһэн поклоннаары турар киһи туох фишката кэлиэй? Помостка олордуҥ, үрдүгүттэн «атаххын аллараа» диэн саҥа иһиллэ турдаҕына туох фишката кэлиэй?

Быһатын эттэххэ барыта хам баттааһын. Барытын тонотолоон баран дьон көрбөт буолла, дьиэлэригэр чэй иһэ олорон көрөллөр диэн уруһуйдаан көрөн кэпсээн. Кыттар буоллахха харчы хомуйуута да салыннарда. Харчыгын төлөө уонна кытын. Аны уолаттарбыт республика иһигэр ыытылларга кыттыбат да буолан иһэллэр. Планетарнай масштабтаахпыт диэн эбитэ дуу.

Сана дьыл кэнниттэн дьэ биир сонун курэх буолаары гыммыт диэн уөрбүппүт. «Офсет» тэрилтэ бириис туруоран кулууптарынан хамаанданан биэс ыйааһыҥҥа утарыта киирсии. Олус үчүгэй. Баишев, Белолюбскай, Дьяконов, Саввин, Константинов, Агапов, Кудрин, Давыдов хамаанда тэринэн киирсэллэр диэн буолбута. Онтукайбыт сиһилии билсибиппит отой да мас рестлиҥҥэ стартовай массыына киллэриигэ анаммыт курэх эбит.

Дьэ бу стартовай массыынаны киллэрээри быраабылаҕа уларытыы киллэрэн, старт иннинэ атах помоһу таарыйан олоруохтаах диэн ааспыт республика чемпионатыгар эрдэттэн сэрэйиллибит травманы отучча уол ылла. Аны онно сөп буолбакка стартовай массыына айа сатыыбыт. Соруйан травма ыллыннар диэбит курдук. Манна эбии өссө дьоммут мас-рестлинг быраабылатын уларытан уолаттар атахтарын былчыҥын быһыта тыыттаран баран, аны уруккулуу мае тардыһыыны ол эбэтэр хамсаабакка олорон тардыһыыны сайыннарыаҕыҥ диэн Оуолбут. Аны уолаттар систэрин быһыта таттарыахха диэбиттии.

Туох да отой ырытыы, быраабыла уларыйан туохха тиэрдибитин толкуйдааһын мэлигир диэтэҕиҥ. Инвалидтары элбэтэр көруҥ буолара кэллэ. Уонна биир саамай сөҕөрүм бу стартовай массыынаны айаары быраабыла уларытан, травма элбээбитигэр республикабыт күүстээх мадьынылара эмиэ отой да кыһамматтар. Быстар баар буоллаҕына быһыннын диэбиттии сөбүлэһэн күрэхтэһэр эбиттэр. Дьиҥинэн бу уолаттарбыт барытыгар сөбүлэһэн иһэллэриттэн маспытыгар араас сайдыыны туормастыыр уларыйыылар киирэн эрдэхтэрэ. Коротов ессе маннык суруйар «…Нередко некоторые особо ревнительные критики обвиняют организаторов международных соревнований в том, что они превратили продвижение мас-рестлинга в «туризм» за счёт бюджета. Да, с бурным развитием мас-рестлинга сотрудники РЦНВС получили возможность ездить по миру…» Күүлэй эрэ толкуйа. Критика суруйар буоллахха биир эрэ биричиинэттэн диэн толкуйдааһын. «особо ревнительные критики…» Күүлэй толкуйдаах киһи толкуйа. Ол көрүҥ тугар-ханныгар төруку кыһаллыбат дьон санаата.

Дьэ Аан дойдуга мас-рестлинг тахсан тыа сиригэр мас-рестлинг эстибит үһү. Дьон профессиональнайдык дьарыктанар буолбут үһүлэр. Үгүһү эппэккэ биири санатыахха. Ханна баалларый ол дьоммут? Республика абсолютнайыгар кыттыбакка саһан хааллылар. Абсолютнайга 49 саастаах тыа оҕонньоро бастаата дии. Уола Амма баһаарынай чааһын байыаһа үһүс буолла.

Салгыы… «С выходом якутского перетягивания палки в большой мир, введением нормативов с присвоением официального звания мастера спорта международного класса, а также практикой выплаты призовых чемпионам России, Европы и мира, подходы к занятиям мас-рестлингом стали более профессиональными. Это с одной стороны повысило эффективность тренировок и достижение высоких результатов систематически занимающимися спортом мадьыны. И вместе с тем практически перекрыло дорогу тем сельским силачам-самородкам, которых улусные слортфункционеры в своё время отлавливали «по полям и лесам» перед ответственными соревнованиями и которые своей самобытной мощью производили фурор на них…»

Коротов туох санааттан маннык суруйарын билбэтим. Биири дьэ чуолкай толоробут… выплаты призовых. Дьэ ол призовой ылаары күрэхтэһиилэрбит да барыта онно сөп түбэһэллэр.

Бу сыллар тухары биир Колибабчук Россияҕа. «Эс, бэйэбит оҕолорбут кыайаллара, харчы ылаллара үчүгэй буолбатах дуо». Оччотугар мас рестлини атын сиргэ таһаарар сыалбыт-сорукпут атын буолан тахсара өйдөнөр дии. Көрүҥү тарҕатар сыаллаах дьон улахан турнирдары Россияҕа да, Аан дойдуга тэрийиэхтэрэ этэ буоллаҕа. Дьэ ол кыаллыбат. Биричиинэтэ кыайдахтарына республика бюджетыттан ылар призовойдара суох, ол иһин. Ол турнирдарга Саха сиригэр дьарыктанар уолаттар республика иһигэр ыытыллартан путёвка ылан, тоҕо анньан тиийиэ этилэр буоллаба.

Биһиэнэ төттөрү. Республика абсолютнай чемпиона Сергей Фролкин бу ааспыт сылга Россия абсолютнайыгар кыттыбата. Кытыннарбатылар. Бара сатаабытын ыыппатылар. Дьэ ол Оннугар быйылгы Аан дойду Кубогын призёрдара Сергей Константинов, Дьулус Климовский, Иннокентий Заровняев ааспыт сылга республика чемпионатыгар да, Манчаарыга да миэстэлэспэтэх уолаттар. Уонна тиийэн кытталлара, миэстэлэһэллэрэ мас рестлиҥҥэ бардак баарын туоһута. Республика иһигэр буолар улахан күрэхтэрбит суолталарын түһэрии курдук көрөбүн. Харчы эккирэтиитэ диэн эмиэ өйдүөххэ сөп.

Дьэ, итинник. Мас-рестлинг биир эмэ киһитин көрүс да, бу туһунан баҕар-баҕарыма кэпсэтии тахса турар. «Модун» мас рестлиҥҥэ биир да тэрээһинэ «эс, бу хайдаҕый» диэн боппуруоһа суох тэриллибэт буолла. Бу туһунан суруйумуохха эмиэ сөп этэ. Ол гынан баран Коротов суруйара «Модун» салалтатын санаата диэн олохсуйбута ыраатта. Хайдах да киһи саҥата суох хаалбат балаһыанньата.

 

Ылдьаа СКРЯБИН.

«Туймаада» хаһыат, 18.01.2018 с.